Korte inhoud

Nadat zijn ouders een vertrek naar Indië jarenlang hadden tegengehouden, vertrok in juni 1938 Koos van Oosterbosch met het motorschip Baloeran naar Nederlands-Indië met een dienstverband als KNIL-militair voor vijf jaren. De eerste jaren in dit land waren een ware ontdekkingstocht, die de liefde voor Indië bij hem deden ontwaken. In januari 1942 vielen de Japanners Indië binnen. Koos was inmiddels als brigadier – korporaal – gestationeerd op Sumatra. Als mitrailleurschutter op een vrachtwagen moest hij bij Sarolangoen een brug verdedigen tegen de aanstormende Japanners. Ondanks de weerstand die ze boden, waren de militairen gedwongen zich terug te trekken. Tijdens die terugtrekking heeft Koos zich meermaals onderscheiden, waardoor hij na de oorlog tot sergeant werd bevorderd.

In de buurt van Bukettingi werden ze krijgsgevangen gemaakt. Na eerst in Fort de Cock  gevangen te hebben gezeten, werden de gevangen genomen militairen vervolgens naar Belawan en later naar Gloegoer bij Medan gebracht. Daar ondervonden ze hoe sadistisch het kampregime van de Japanners was. In juni 1944 werd Koos met andere gevangenen opgesloten in het ruim van de Harigiku Maru – de oude Van Waerwijck. De bestemming was voor hen onbekend. In de Javazee werd dit schip getorpedeerd door een Engelse onderzeeboot. Uren heeft hij rondgedobberd in het water, voordat hij door de Japanners weer opgevist werd. Vervolgens werd hij terug naar Sumatra gebracht alwaar hij maanden aan de Pakan Baroe spoorweg heeft moeten werken (vergelijkbaar met de Birma spoorweg). In augustus 1945 wordt hij bevrijd.

Een terugkeer naar Nederland – ondanks dat het dienstverband voor vijf jaar er op zit – is niet mogelijk. Koos wordt weer ingelijfd als KNIL-militair om deel te nemen aan de ‘bevrijding’ van Nederlands-Indië. Hij maakt de inname van Bali mee en neemt deel aan de eerste politionele actie op Sumatra. Pas in januari 1949 mag hij met verlof naar Nederland. In augustus van dat jaar trouwt hij met Lize Nelemans. In september 1949 wordt hij opnieuw uitgezonden naar Indonesië in verband met het regelen van de soevereiniteitsoverdracht van Indonesië aan de nieuwe machthebbers. September 1950 verlaat hij definitief Indonesië.

Prijs: €22,50

(exclusief verzendkosten)

Recensies

In dit boek vertelt de schrijver Hans v Oosterbosch over de Indische jaren van zijn vader als KNIL-militair (1938 – 1949) Aangezien zijn vader tijdens zijn leven ( 1915-1989) nauwelijks wilde vertellen over zijn jaren in Nederlands-Indië, als KNIL-militair, ging de schrijver zelf op zoek naar informatie om over deze fase uit het leven van zijn vader te kunnen vertellen. De schrijver neemt je mee in het verhaal door het verhaal te vertellen, alsof zijn vader het zelf vertelde. Je ziet zijn leven door zijn ogen. Dat zorgde er bij mij voor dat ik me erg betrokken voelde bij wat er gebeurde in Nederlands-Indië en dat ik erg meeleefde met het wel en wee van KNIL-militair Koos v Oosterbosch. Daarom wilde ik ook erg graag verder lezen, omdat ik nieuwsgierig gemaakt werd naar het vervolg. Het boek is vlot geschreven en prettig om te lezen….. je wilt het niet wegleggen. Mooi verwoord daarbij zijn de twijfels van Koos van Oosterbosch bij sommige acties die uitgevoerd moesten worden op bevel van zijn meerderen. Ook al heeft Koos zijn twijfels, hij vindt het toch belangrijk om zijn plicht te doen in dienst van het vaderland, begrijpelijk omdat je dit moet zien als een teken van de tijd waarin Koos toen leefde. Veel indruk op mij maakten de beschrijvingen als Koos geïnterneerd is door de Japanners en hij vele ontberingen moet lijden. De schrijver is er mijns inziens bijzonder in geslaagd om een boek te schrijven, dat je bijblijft en waar je over nadenkt, als je bedenkt dat Nederland KNIL-militairen naar Nederlands-Indië stuurde om het gezag in Nederlands-Indië te handhaven, verdedigen en herstellen, terwijl bij de Indonesiërs het besef groeide dat ze vrij wilden zijn.

Jeanneke van den Bergh 

Het leest als een trein, ook al is de stijl nogal wat op afstand. Dit heeft waarschijnlijk alles te maken met wat in de epiloog gezegd wordt, namelijk dat de hoofdpersoon nooit een boek over zichzelf zou willen schrijven. In het boek word je meegenomen naar een interessante geschiedenisperiode.

Sjef de Leeuw

In dit boek kruipt de schrijver in de huid van zijn vader en vertelt zo hoe zijn vader zich, als ware het een autobiografie, zijn verblijf als eenvoudige KNIL-militair herinnert in voormalig Nederlands-Indië in de donkere en roerige periode 1938-1950. De schrijver doet dit aan hand van een uitgebreid historisch onderzoek naar het verblijf van zijn vader op verschillende plaatsen in Nederlands-Indië . Het boek is vooral geschreven op basis van foto’s en materiaal dat zijn moeder na het overlijden van zijn vader heeft bewaard en vage herinneringen aan gesprekken met zijn vader. Het leest als een trein. Het voorwoord geeft precies weer wat we kunnen verwachten bij lezing van het boek wanneer de hoofdpersoon het volgende over zichzelf schrijft: “Ik ben geen prater en vertel niet veel over mezelf. Anderen schrijven hun traumatisch ervaringen van hen af. Zo niet ik”. Knap hoe de schrijver het toch is gelukt zich in de persoon van zijn vader te verplaatsen. Het boek heeft vele illustraties en een uitgebreide literatuur- en woordenlijst. Ik heb dit boek met veel plezier gelezen in het licht ook van het ook nog niet zo lang geleden verschenen boek “Revolusie”” van David van Reybrouck.

Anton Arnold

Een aangrijpende biografie over KNIL-militair Koos van Oosterbosch die zijn twaalf jaar in Nederlands-Indië tijdens oorlog en koloniale strijd beschreef met de woorden: “Ik heb het allemaal gezien, gevoeld en doorstaan. Maar ik heb er nooit over gesproken.” En dus vertelt de auteur het verhaal van zijn vader. Van Oosterbosch ging in 1938 voor vijf jaar bij het Koninklijk Nederlands Indisch Leger. Dat bood immers een vast inkomen én de mogelijkheid om iets van de wereld te zien. Hij kon onmogelijk bevroeden dat Indonesië in 1942 door Japan zou worden bezet en hij als krijgsgevangene zou worden gedwongen aan de Pakan-Baroe spoorweg te werken. En in plaats van terug naar huis in Nederland te mogen, want die vijf jaren waren al lang en breed voorbij, kwam hij na de Japanse capitulatie ongevraagd in de politionele acties van 1947 terecht. Hiermee probeerde de regering in Den Haag Indonesië als kolonie te behouden. Als hij dan eindelijk met verlof naar huis mag, trouwt hij met zijn verloofde, maar de wittebroodsweken zijn nog niet voorbij of hij moet weer terug naar Java om in 1950 definitief terug te keren naar Nederland. Het is onvoorstelbaar wat Van Oosterbosch heeft moeten doorstaan en hoe hij wist te overleven. Maar het ook knap hoe de auteur de Indische jaren van zijn vader heeft weten te reconstrueren. Hij maakt ons deelgenoot van een stukje Nederlandse geschiedenis waar we eigenlijk nauwelijks iets van weten.

John Machgeels

Bibliografische gegevens boek

Mijn hoofd maalde, maar mijn mond zweeg. Over mijn Indische jaren. Auteur: Hans van Oosterbosch. Het boek telt 259 pagina’s en is gedeeltelijk in kleur. Formaat paperback: 155 x 235. ISBN: 9789403822426

Bijzondere vondsten

In het artikel ‘Orde- en rustverstoring in het Djambische, februari 1942’ van de hand van de heer Nortier (Militaire Spectator jrg 152, december 1983) worden de gevechten tussen de KNIL-militairen en de Japanse troepen bij Sarolangoen beschreven. In dit artikel wordt ook vermeld welke rol Koos van Oosterbosch hierbij vervuld heeft.

Foto's

Details

  • Auteur(s) : Hans van Oosterbosch
  • Uitgeverij : Bookmundo
  • ISBN : 9789403822426
  • Taal : Nederlands
  • Uitvoering : Paperback
  • Aantal pagina’s : 263
  • Verschijningsdatum : juli 2025
  • Gewicht : 453
  • Afmetingen : 235 x 155 x 24 mm.
  • Thema : Oorlogsverhalen

Boek bestellen

Wilt u een van de boeken van Hans van Oosterbosch bestellen? Op de pagina Boek bestellen vindt u alle informatie over beschikbaarheid en bestelwijze.

Contact

Beschikt u over aanvullende informatie, heeft u een vraag of wilt u iets met ons delen naar aanleiding van deze website? Neem dan gerust contact met ons op via het contactformulier. Wij stellen uw bericht zeer op prijs.

N.B. Alle afbeeldingen op deze website maken deel uit van de privécollectie Van Oosterbosch of vallen onder het publieke domein, tenzij anders vermeld. Wij hebben ons best gedaan om rechthebbenden van gebruikt beeld- en tekstmateriaal te achterhalen. Mocht u van mening zijn dat er ten onrechte materiaal is geplaatst, verzoeken wij u vriendelijk contact met ons op te nemen.

Scroll naar boven